Wojciech Piechowski 1849 - 1911

Portret Wojciecha Piechowskiego w wieku 59 lat pędzla Romana Szwojnickiego

Wojciech Piechowski urodził się 23 kwietnia 1849 r. w Nosarzewie Borowym. Był on pierwszym dzieckiem Michała i Elżbiety Piechowskich wywodzących się ze szlacheckiego środowiska powiatu mławskiego. Artysta z bratem Stanisławem spędził dzieciństwo na wsi pod opieką matki. Poniżej akt urodzenia i chrztu.



Akt urodzenia i chrztu

Dworek Piechowskich w Nosarzewie Borowym pędzla Zdzisława Kruszyńskiego

Po ukończeniu czteroklasowej szkoły w Mławie i gimnazjum we Włocławku rozpoczął w 1869 r. studia w Warszawskiej Szkole Rysunkowej, gdzie początkowo uczył się rysunku u Antoniego Kamińskiego. Natomiast malarstwa u Romana Hodziewicza, a później u Wojciecha Gersona. Przyjaźnił się ze słynnym malarzem Józefem Chełmońskim.

W 1873 r. Wojciech Piechowski ukończył Warszawska Szkołę Rysunkową. Naukę kontynuował na studiach malarskich w Monachium, w szkole Józefa Brandta. Debiutował obrazem „Zielone Świątki” w 1874r. na wystawie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Obraz wzbudził bardzo duże zainteresowanie krytyki artystycznej, otrzymał za niego stypendium, które umożliwiło mu pozostanie w Monachium do 1875r.

Po powrocie do kraju osiedlił się w rodzinnym Nosarzewie. W 1877r. ożenił się z Aleksandrą Olszewską i przeniósł się na własne gospodarstwo na terenie Nosarzewa. Okres pobytu w Nosarzewie dzielił artysta między zajęciami w gospodarstwie, a twórczością malarską. Z tego okresu pochodzą obrazy - „Maria Magdalena” dla kościoła w Szydłowie, a także „Święto Matki Boskiej Zielnej” i „Oświadczyny”.

Wojciech Piechowski-Maria Magdalena, obraz ołtarza głównego kościoła pod wezwaniem św. Marii Magdaleny w Szydłowie

Obraz św.Marii Magdaleny wyjęty z ołtarza do konserwacji

Od 1879r. Piechowski całkowicie poświęcił się malarstwu. W pracowni w Nosarzewie powstały obrazy: „Przedpołudnie”, „W chacie”, „W kuźni”, „Zaloty kuchenne”, które artysta przesłał na wystawę Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Prace te zostały zakupione przez Towarzystwo, prywatnych kolekcjonerów, rozlosowane wśród członków Towarzystwa, a sam artysta został członkiem Towarzystwa Sztuk Pięknych. Pieniądze ze sprzedaży obrazów, jedynego źródła dochodów, nie wystarczyły na utrzymanie licznej rodziny.

W 1880r. Piechowski wyjechał do Warszawy, gdzie z pieniędzy posagowych żony otworzył zakład fotograficzny. W rok później otrzymał tytuł fotografa Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Z tego czasu pochodzą obrazy: „Niespodziewani goście”, „Zaliczka”, „Toast weselny”.

Złe prosperowanie zakładu fotograficznego zmusiło artystę do zamknięcia go i powrotu do Nosarzewa.

Wojciech Piechowski na ganku dworku pędzla Zofii Guzowskiej

przez 10 lat tworzył w Nosarzewie. powstały wówczas obrazy: „Chore dziecko”, „Na wakacjach”, „Oczepiny”, „Kobiety przy piecu”, „Droga i życie nasze” nazywany jeszcze Ukrzyżowaniem albo Golgotą. Ten ostatni obraz w 1889r. na międzynarodowej wystawie sztuki w Paryżu otrzymał brązowy medal i bardzo dużo pochlebnych recenzji. W  1891r. obraz wystawiono w Berlinie, gdzie otrzymał srebrny medal, a w 1893/94r. Na wystawie w Chicago i w San Francisco otrzymał dwa brązowe medale.

Poniżej kopia rysunku Wojciecha Piechowskiego „Ukrzyżowanie” który artysta wykonał do w.w obrazu olejnego. Zamieszczoną tu kopię wykonała Zofia Guzowska. Nasz szkoła w trakcie uroczystości poświęcenia sztandaru szkoły przez Księdza Biskupa Romana Marcinkowskiego złożyła tę wspaniałą pracę w darze ołtarza.

Kopia rysunku Wojciecha Piechowskiego „Ukrzyżowanie”tusz, gwasz wykonana przez Zofię Guzowską

Ten sukces ożywił Piechowskiego, zaczął malować więcej, powstał obraz „U lekarza”.

Niestety, warunki materialne całej rodziny pogorszyły się. Przez cały 1893r. poszukiwał Piechowski dzierżawy, a w 1894r. na nowo objął arendę w Ręcznie. Pracował z żoną na roli, malarstwem zajmował się w wolnej chwili. Znudzony uciekł z gospodarstwa, które przeszkadzało mu w malowaniu i przeniósł się do Kuklówki, do swego przyjaciela Józefa Chełmońskiego. Przebywał tam rok. Powstał wówczas obraz - „Chrystus wśród oprawców”. Po powrocie do Ręczna Piechowski namalował liczne obrazy m.in.„Orkę”.

Wojciech Piechowski-Orka jesienna-Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie-wypożyczony z Muzeum Narodowego w Warszawie

W Ręcznie powstała też „Rezurekcja”, która odniosła sukces na międzynarodowej wystawie sztuki w Paryżu w 1900r., gdzie obraz nagrodzono srebrnym medalem. Poniżej szkic do obrazu i rysunek z ok. 1900r. wykonany na podstawie zdjęcia oryginalnego obrazu, który zaginął.

Szkic do obrazu „Rezurekcja” Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie-wypożyczony z Muzeum Narodowego w Warszawie



Po powrocie do kraju obraz ten był wystawiony w Warszawie, Krakowie, Wilnie, gdzie uzyskał dobrą prasę i uznanie krytyki.

Kolejna zmiana dzierżawy z Ręczna na Proszkowo, potem Zaręby zakończyła się rozstaniem z żoną. Przeprowadził się z synami do znanego rzeźbiarza Piusa Welańskiego do Warszawy. w tym czasie namalował obraz „Dworek wśród dziewann”. Później powstały: „Niedziela na wsi”, cykl „Twardowskiego” złożony z 25 obrazów, z których tylko 3 zostały całkowicie ukończone tj. „Marsz pogrzebowy”, „Puszczyk” i „Myśl”.

Wojciech Piechowski-Niedziela na wsi, Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie-wypożyczony z Muzeum Narodowego

Wojciech Piechowski-Puszczyk, Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie-wypożyczony z Muzeum Narodowego

Wojciech Piechowski - Myśl - Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie

Pod koniec życia artysta wiele podróżował. Odwiedził malarza Romana Szwojnickiego zamieszkałego na Litwie. powstały wówczas obrazy - „Pejzaż litewski” i „Wnętrze kuchni”. Później wyjechał na Ukrainę w charakterze nauczyciela rysunku. Tam namalował „Cerkiew Wołyńską” i „W karecie”.

Wojciech Piechowski-Za chlebem-, Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w  Mławie

W 1910r. skończyła się dzierżawa w Zarębach. Przeprowadził więc żonę z pozostałymi dziećmi do Warszawy, a sam wyjechał do Skłót, do majątku barona Dangla, aby objąć nową posadę.

Dwór w  Skłótach koło Kutna-ostatnie miejsce pracy Wojciecha jako zarządcy-zdjęcie z 1990r. width=

Dwór w Skłótach rok 2009

Zginął śmiercią tragiczną 13 listopada 1911r. w wypadku na drodze do Skłót.

Akt zgonu w języku starocerkiewno-słowiańskim

Ciało przewieziono do parafii Nowe, gdzie zostało pochowane na miejscowym cmentarzu.

Grób Wojciecha Piechowskiego-Nowe koło Kutna Tablica nagrobna Wojciecha Piechowskiego

Miejsce spoczynku nie zostało zapomniane, grób był odnawiany

W Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie jest zorganizowana stała wystawa- Wojciech Piechowski i jemu współcześni. Warto wybrać się i zobaczyć więcej prac tego nagradzanego medalami na zagranicznych wystawach malarza oraz innych eksponatów z Nim związanych http://muzeum.mlawa.pl/

Żródło-Andrzej Marek Panasiuk „Wojciech Piechowski- życie i twórczość”.

Zdjęcia: Janusz Dębski, FOTO-LAB Mława, Janusz Guzowski, Mariusz Chlebowski, Henryk Lesiak.

Więcej bardzo ciekawych informacji można też znaleźć w zdigitalizowanym artykule "Życie i dzieło Wojciecha Piechowskiego. I posypała się ziemia w grób otwarty" Jana B. Nycka pod adresem: http://mazowsze.hist.pl/40/Notatki_Plockie/869/1985/1422/1_122/31071/. Jest to plik pdf do pobrania.